Brzeg Dolny

Pierwszą wzmiankę o osadzie "Brzeg" położonej na prawym brzegu Odry można znaleźć w Księdze Ziemskiej Księstwa Wrocławskiego w roku 1353. Starszą metrykę źródłową posiada wieś Warzyń, dziś dzielnica miasta, po raz pierwszy wymieniona w dokumencie z 1261 roku.Wykopaliska archeologiczne potwierdzają istnienie osady już we wczesnym średniowieczu - w VI - VIII wieku.

W osadzie tej mieszkali przede wszystkim flisacy i rybacy. Są dowody na to, że już w 1491 r. istniała tu przeprawa promowa, która funkcjonuje po dzień dzisiejszy.  W 1663 r. z inicjatywy ówczesnego właściciela miasta Jerzego Abrahama von Dyhrna, osada otrzymała z nadania cesarza Leopolda I - prawa miejskie. W 1686 r. w mieście osiedlili się Żydzi, którzy założyli osiedle, synagogę, szkołę i cmentarz. Również od tego czasu zaczęła działać drukarnia żydowska, jedyna poza Pragą w tej części Europy, która drukowała książki w języku hebrajskim. W Brzegu Dolnym warto zwiedzić zespół pałacowo-parkowy z XVII wieku, Rynek oraz kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej wzniesiony w XVII wieku, kościół pw. Wszystkich Świętych na Warzyniu, kaplicę św. Jadwigi z kaplicą grobową, XIX i XX - wieczne kamienice w Rynku i jego okolicy oraz zespół klasztorny ss. Boromeuszek.

 

Pierwsza wzmianka na temat Wińska pochodzi z 936 roku. Już wtedy było dużą osadą targową typu miejskiego.  Przez Wińsko przechodził główny szlak kupiecki. Zachowany do dziś herb Wińska został nadany przez króla Władysława Jagielończyka.

Na stokach wzgórz rozciągały się plantacje winogron. Rozwijał się handel piwem i winem. Warto zobaczyć późnogotycki kościół pw. św. Trójcy z początku XIV wieku, kościół p.w. św. Michała Archanioła, cmentarz żydowski, zespół pałacowy wraz z pięknym parkiem oraz klasztor oo. Karmelitów w Głębowicach wybudowany w XVII wieku. W pobliskiej wsi Konary warto zobaczyć obelisk ku czci F.K. Acharda, twórcy europejskiego przemysłu cukrowniczego, powstały na fundamentach pierwszej na świecie cukrowni wytwarzającej cukier z buraków cukrowych. Jego grób można zobaczyć na cmentarzu w Moczydlnicy Dworskiej. Między Głębowicami a Trzcinicą Wołowską Karmelici wznieśli 14 kapliczek, z których do dziś przetrwało tylko 7. Wraz z malowniczą kapliczką końcową Matki Bożej Bolesnej, na górce w Trzcinicy, stanowiły Drogę Krzyżową. 300-lecie kapliczki trzcinickiej przypada na 2001 rok. W malowniczo położonej wsi Białków znajduje się obserwatorium astronomiczne Uniwersytetu Wrocławskiego wyposażone w jeden z trzech na świecie koronograf do obserwacji słońca.

 

Wiele atrakcji w powiecie wołowskim wiąże się z bogatą historią tego regionu. Najstarsze przekazy nazwy "Wołów" (Wolowo, Wolovo) pochodzą z 1202, 1218, 1227 i 1233 roku. W każdym z nich jest jednak mowa o wsiach Stary Wołów i Krzywy Wołów, które pełniły rolę osad targowych przy ważnych szlakach handlowych.

To właśnie Stary Wołów stanowił pierwszy zalążek przyszłego miasta.  W Wołowie, który prawa miejskie otrzymał w 1285 roku z rąk księcia ścinawskiego Przemka, a nazwę swą zawdzięcza wielkim targom wołami, warto odwiedzić gotycki Ratusz wzniesiony w drugiej połowie XV wieku, zamek z przełomu XV i XVI wieku (dziś siedziba władz powiatu), poewangelicki kościół pw. św. Wawrzyńca wybudowany w XIV wieku oraz kościół pw. Św. Karola Boromeusza, będący obiektem poklasztornym, wzniesiony w XVIII wieku. W niedalekim Lubiążu położonym na prawym brzegu Odry, wśród pól i lasów na niewielkim wzgórzu znajduje się cysterski zespół poklasztorny z XII wieku, jedno z najcenniejszych i największych barokowych założeń klasztornych w Europie Środkowej.